“Een gesprek kan levens redden”

Wanneer wethouder Jan van der Poel spreekt over suïcidepreventie, benoemt hij de kracht van de samenleving. “We zijn in Zwartewaterland gewend om elkaar te zien. We kennen elkaar van school, van de kerk, van de sport of gewoon uit de straat. Juist die verbondenheid maakt dat we elkaar kunnen helpen. Het begint vaak bij een klein gebaar. Een gesprek, een luisterend oor, iemand die de moeite neemt om even door te vragen. Dat kan het verschil maken.”

Niet wegkijken, maar vragen stellen
Het onderwerp zelfmoord blijft beladen. Volgens Van der Poel is dat precies de reden waarom we er niet omheen moeten lopen. “We denken vaak dat we geen woorden hebben, of dat we het erger maken door te vragen. Maar het tegenovergestelde is waar: praten lucht op. Wie een ander durft te vragen of het wel gaat, biedt ruimte. En die ruimte kan levens redden.”
Hij ziet de Wereld Suïcide Preventieweek (8 t/m 14 september) als een kans om het gesprek open te breken. “Het gaat erom dat we als gemeenschap beseffen dat we allemaal een rol kunnen spelen. Niet alleen als hulpverlener, maar juist ook als naaste.”

Aanbod in de gemeente
Van der Poel vindt het belangrijk om te benadrukken wat er wél mogelijk is. “Als iemand vastloopt, lijkt het soms of er geen uitweg is. Maar juist in onze kernen hebben we de kracht om elkaar op te vangen. We hoeven het niet alleen te doen. Er is hulp beschikbaar.”
Daarom zijn er dit najaar verschillende mogelijkheden om meer te leren en het gesprek aan te gaan. Op 15 september geeft schrijfster en antropologe Anne-Goaitske Breteler in Bibliotheek Zwartsluis een lezing over haar boek. In haar boek onderzoekt zij de geschiedenis van geestelijke gezondheid en wat de rol van plattelandscultuur betekent in hoe we omgaan met psychische kwetsbaarheid en suïcide. “Zo’n lezing helpt om het onderwerp dichterbij te brengen,” zegt Van der Poel. “Het laat zien dat dit niet ver van ons afstaat, maar deel is van onze eigen omgeving.”
Daarnaast wordt op 14 oktober opnieuw de Gatekeepertraining aangeboden. In deze praktische training leren deelnemers hoe je signalen van suïcidale gedachten herkent en bespreekbaar maakt. “Het mooie is dat iedereen die training kan volgen,” aldus de wethouder. “Of je nu leerkracht, vrijwilliger, buur of collega bent: iedereen kan gatekeeper zijn. Het gaat er niet om dat je oplost, maar dat je het gesprek opent en de weg naar hulp wijst.” Deze training is gratis te volgen. Aanmelden kan via sociaaldomein@zwartewaterland.nl.
113 is altijd bereikbaar
Van der Poel wil benadrukken dat er altijd directe hulp beschikbaar is. “Wie zelf met donkere gedachten rondloopt of zich zorgen maakt om een ander, kan altijd terecht bij 113. Je kunt gratis bellen naar 0800-0113 of anoniem chatten via www.113.nl”
Hij besluit: “We hoeven de lasten niet in stilte te dragen. Juist samen, in onze dorpen en steden, kunnen we de schouders eronder zetten. Suïcidepreventie is geen verre zorg, het begint bij ons allemaal. Eén vraag, één gesprek, één luisterend oor – daarmee kunnen we hier in Zwartewaterland echt levens redden.”

Praktische informatie
• Lezing ‘De laatste dagen van de dorpsgek’ door Anne-Goaitske Breteler
15 september, 19.30 uur, Bibliotheek Zwartsluis. Gratis toegang.
• Gatekeepertraining
14 oktober, 13.00 tot 17.00 uur. Deelname is gratis, aanmelding via sociaaldomein@zwartewaterland.nl
• Zelf hulp nodig?
Bel 0800-0113 of chat anoniem via www.113.nl